Big Book Festival 2026 I Duży Międzynarodowy Festiwal Czytania I Kiedyś było lepiej

Przez cztery dni, 24-27 września, będziemy się wspólnie zastanawiać, spierać i zanurzać w przeszłość, która inspiruje, wzrusza, śmieszy i na wiele sposobów kształtuje to, jak żyjemy. Poszukamy argumentów na potwierdzenie i obalenie tez o wyższości przeszłości nad współczesnością. Uśmiechniemy się do wspomnień i zakwestionujemy idealizację czasów minionych.

Udamy się na retro wyprawę w poszukiwaniu głębszych odpowiedzi na pytanie, jak historia i przeżyte doświadczenia nadają kształt naszym sposobom myślenia, wyborom i postrzeganiu świata. Sprawdzimy, jak różne pokolenia rozumieją to, co minione
i co z niego czerpią, także na przyszłość.

ANNA KRÓL
dyrektorka Big Book Festival, prezeska Fundacji „Kultura nie boli”:
„Zastanawialiście się, kiedy zaczyna się Wasze „kiedyś”? Granice naszej pamięci i wspomnień, bagaż doświadczeń i wiek – wszystko to przesuwa horyzont czasu i decyduje, jak czujemy przeszłość. Tę własną i tę szerszą.
Powiedzenie „Kiedyś było lepiej” przychodzi lekko, a jest prowokacją dla wielu uczuć i rozważań. Można je obśmiać, wzruszyć się nim albo głęboko się z nim zgodzić. Bo każde z nas wpisuje w nie osobiste emocje i nie wiadomo, czy mamy coś takiego jak wspólna przeszłość ani czy ona naprawdę przemija?”

Wspólnie z pisarkami, pisarzami i artystami różnych generacji sprawdzimy, jak prowokujące znaczenia skrywa w sobie tak często wypowiadana fraza: „Kiedyś było lepiej”.

Działa jak zaklęcie, pomagające znosić wyzwania teraźniejszości. Być może służy za rutynowe usprawiedliwienie, element kultury polskiego narzekania, a więc usypia chęć starania o lepszą współczesność. Staje się instrumentem w polityce historycznej.
Ta fraza różni nas i łączy. Co naprawdę mamy na myśli, gdy wzdychamy do przeszłości. Do jakiego punktu na linii czasu odnosi się nasze prywatne „kiedyś”.

I za czym najgłębiej tęsknimy. Dlaczego nieraz wolimy się wobec historii dystansować, trochę z niej zakpić i czy w ten sposób udaje się skrócić jej cień, zmniejszyć ciężar minionego, odciskający się na naszym „dzisiaj”.

Sprawdzimy, co zgubiliśmy jako społeczeństwo w pogoni za nowoczesnością i w czasach pobawionych wytchnienia.
Ale także co z „kiedyś” do „tu i teraz” z ekscytacją transferują najmłodsze pokolenia – co zapożyczają w modzie, kulturze i stylu życia, jak przetwarzają dawne tendencje, no i czego autentycznie zazdroszczą ludziom dawnych czasów. To, co dla osób pamiętających „kiedyś” było normą albo problemem, z czasem zyskuje zaskakującą wartość dla dzieci nowej ery. Ale bywa też przedmiotem mitologizacji.

Czy więc możemy mówić o wspólnej przeszłości i doświadczaniu czasu, a jeśli przestrzeń zwana „kiedyś” ma podzbiór wspólny – co się w nim mieści?

Zmienia się termin festiwalu!
Po raz pierwszy spotkamy się we wrześniu.
Zaczniemy w czwartek, 24 września, a program potrwa do niedzieli, 27 września.
Od tego roku festiwal staje się zamknięciem lata, zapowiedzią intensywnego jesienno-zimowego sezonu w literaturze.
Będzie przepowiadał nowe zjawiska, ważne tytuły i poszukiwał przemyśleń pozwalających głębiej czerpać z książek w najbardziej sprzyjających czytaniu miesiącach.

Co w programie?
Kilkadziesiąt wydarzeń, wizyty zagranicznych autorów, premierowe i przedpremierowe prezentacje książek z Polski i świata, wiele powodów do odkrywania znaczeń ukrytych w literaturze i pogłębionych rozmów o świecie, w którym żyjemy.

24.09
WYKŁAD OTWARCIA I Prof. Przemysław Czapliński
19.00
Big Book Cafe MDM

25.09
DIAGNOZA ŻYCIA
Jak język zmienia naszą percepcję
Raluca Nagy w rozmowie z Aleksandrą Zbroją
18.00
Big Book Cafe MDM

25.09
DIALOG POKOLEŃ I Bajon kontra Bajon
Filip Bajon i Kasper Bajon
20.00
Big Book Cafe MDM

26.09
WSTAŃ I MÓW I Literacki open mic
Sylwia Chutnik, Antonina Tosiek, Katarzyna Jasiołek,
Jacek Paśnik, Grzegorz Piątek, Łukasz Modelski
20.00
Big Book Cafe MDM

26.09
DOPÓKI JESTEM I Jane Campbell i Bartosz Sadulski
16.00
Big Book Cafe MDM

27.09
POWROTÓW NIE BĘDZIE I Vigdis Hjorth i Mira Marcinów
16.00
Big Book Cafe MDM

27.09
OKRĄGŁY STÓŁ MYŚLI: CO ZYSKALIŚMY, CO STRACILIŚMY
Ewa Pawlik I Agata Romaniuk I Kuba Wygnański oraz czytelnicy i czytelniczki debatują
18.00
Big Book Cafe MDM

27.09
ANATOMIA PAMIĘCI
Wielka historia, zwyczajne losy
Louis de Bernières w rozmowie z Karoliną Sulej
20.00
Big Book Cafe MDM

Wszystkie wydarzenia Big Book Festival 2026 odbędą się w dwóch centrach literackich:
Big Book Cafe MDM I Koszykowa 34/50
&
Big Book Cafe Dąbrowskiego I J. Dąbrowskiegfo 81
w Warszawie

Wstęp wolny.

Wydarzenia będą transmitowane on-line na żywo i dostępne po zakończeniu imprezy >> link

Program szczegółowy >> link

Organizator: Fundacja „Kultura nie boli”
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Projekt jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.

Big Book Festival 2026
I kiedyś było lepiej I
14. duży międzynarodowy festiwal czytania
24-27 września I Warszawa
big book cafe mdm & big book cafe dąbrowskiego
wstęp wolny!