NAWALNY. ALEKSIEJ NAWALNY I Spektakl I Magdalena Koleśnik i Mateusz Janicki I Big Book Cafe MDM

NAWALNY. ALEKSIEJ NAWALNY
Teatr Spraw Najważniejszych
Spektakl

Dwa pokazy
Piątek, 23 października, godz. 19.00
Sobota, 24 października, godz. 19.00

Big Book Cafe MDM
[ul. Koszykowa 34/50, Warszawa]

wstęp wolny
liczba miejsc ograniczona
Czas trwania: ok. 60 min.

Przedstawienie jest skierowane do widzów dorosłych.
Zawiera elementy multimedialne.

Występują: Mateusz Janicki, Magdalena Koleśnik
Tekst i reżyseria: Anna Król
Multimedia i video: Jakub Pawlak
Koncepcja muzyczna i wybór utworów: Anna Król
Produkcja: Joanna Tudek, Fundacja Kultura nie boli

Wydarzenie zostało dofinansowane przez Miasto Stołeczne Warszawa.

Teatralna opowieść o człowieku, który miał odwagę być przeciw.

Spektakl inspirowany autentycznymi wypowiedziami, materiałami dokumentalnymi i biograficznymi. Opowiadamy o złożoności życia i wyborów Aleksieja Nawalnego.

Poprzez momenty zwrotne w jego działalności publicznej i zmaganiach z władzą szukamy odpowiedzi na pytanie, kim był i co go motywowało.

W spektaklu wykorzystujemy fragmenty historycznych wypowiedzi bohaterów.

Uważał, że sprzeciw ma sens, a niepodejmowanie działań wobec ograniczania wolności, ataków na demokrację i oszustw rządzących oznacza współdziałanie z reżimem.

Dlaczego tak atakował Putina? Po co angażował się w polityczne i finansowe śledztwa?

I czemu po otruciu przez służby rosyjskie zdecydował się na powrót do kraju, zaryzykował własne życie? Czy naprawdę był gotowy iść na lata do więzienia, broniąc słuszności swoich poglądów? A może był nie tylko realistą, także marzycielem?

Zachód chciał w nim widzieć bohatera poświęcającego życie za wolność i patriotyzm. Jego zwolennicy – zbawiciela, który w ich imieniu walczy ze złem. Krytycy – nacjonalistę, koniunkturalistę o zmiennych poglądach. Najbliżsi współpracownicy – kumpla, wesołka, który nie bierze na poważnie żadnego zagrożenia i potrafi rozwiązać każdy problem. Władimir Putin – rosnącego w siłę wroga, zagrożenie do eliminacji.

Sam Nawalny określał się kolejno jako: liberał, nacjonalista, demokrata, aż w końcu odrzucił wszystkie polityczne etykiety, uważając, że żadna nie odzwierciedla jego poglądów.

Przez 20 lat obecności w przestrzeni publicznej przeszedł nieoczywistą drogę.

Zaczynał jako młody prawnik zafascynowany upadkiem komunizmu i zmianą systemową w kraju, entuzjasta gospodarki uwolnionej spod wpływu państwa. Był jednym z młodych działaczy partii Jabłoko, chciał wywierać wpływ na codzienność i politykę. Jako zdolny przedsiębiorca dobrze zarabiał na akcjach, umiejętnie inwestował.

Został blogerem dotkliwie krytykującym rząd i prezydenta Putina. Z czasem – charyzmatycznym działaczem, który umiał jednoczyć ludzi, porywać młodych. Okazał się elektryzującym mówcą o ironicznym i bezczelnym języku. Nadzieją na przyszłości inną niż Rosja Putina. Był kandydatem w wyborach na prezydenta Federacji Rosyjskiej.

Wreszcie – więźniem politycznym. I ofiarą tężejącego reżimu.

W latach dwutysięcznych bywał na marszach nacjonalistów i publicznie sugerował, że jest gotowy budować koalicję antyputinowską także z nimi. Jego priorytetem było tworzenie jak najsilniejszej opozycji wobec partii Jedna Rosja.
„Dogadam się z każdym” – powtarzał. Brał udział w filmach propagandowych, w których namawiał do deportacji nielegalnych imigrantów, mówiąc: „Mamy prawo do bycia Rosjanami w Rosji i będziemy tego prawa bronić”. W 2014 roku, po aneksji Krymu przez Rosję, poparł politykę terytorialną Kremla. Na zawsze przylgnęło do niego wypowiedziane wtedy zdanie o Krymie jako „kanapce”, której nie można podawać z rąk do rąk.

Kilka lat później przyznał, że nie miał racji. Na wiecach i wystąpieniach powtarzał, że jest przeciwny wojnie i wie, jak ją przerwać. Nie tylko z pobudek idealistycznych – rozumiał i to, jak dużym obciążeniem dla rosyjskiej gospodarki są działania wojenne.
W ostatnich latach działalności Nawalny koncentrował się na demaskowaniu korupcyjnej polityki Kremla. Nazywał Jedną Rosję „partią krętaczy i złodziei”. Dziełem jego życia okazało się ujawnianie kolejnych afer korupcyjnych, podważanie popularności Putina i zaufania do jego otoczenia.

Także sam Nawalny został oskarżony o defraudację dużych sum pieniędzy. Zarzuty były najprawdopodobniej sfałszowane,
miały go zdyskredytować, a następnie wyeliminować jako coraz groźniejszego przeciwnika Kremla.
Ciążyły na nim wyroki, które doprowadziły go do więzienia. Wcześniej, w 2020 r. został otruty substancją z grupy nowiczok.
Na oczach niemal całego świata dochodził do zdrowia w Niemczech, po czym wrócił do ojczyzny, gdzie został natychmiast aresztowany.

Wtedy dla wielu stał się symbolem niezłomnego oporu, zawsze uśmiechniętym i nieustraszonym. Jednak dla gremiów i instytucji okazał się postacią niejednoznaczną.

W styczniu 2021, po aresztowaniu i osadzeniu w kolonii karnej, Amnesty International uznała go za więźnia sumienia, po czym cofnęła tę decyzję. Zmiana wynikała z dawnych wypowiedzi Nawalnego, w których zdaniem organizacji nawoływał do nienawiści, dyskryminacji i przemocy. A jednak w grudniu 2021 r. został uhonorowany przez Parlament Europejski Nagrodą im. Sacharowa
za wolność myśli, przyznawaną osobom i organizacjom broniącym praw człowieka i podstawowych wolności.

Już w kolonii karnej Aleksiej Nawalny opublikował 15 postulatów dotyczących konieczności zakończenia wojny z Ukrainą.
Pisał o skutkach, jakich doświadczą oba kraje. Znów tłumaczył, dlaczego postawa państwa rosyjskiego jest niewłaściwa
i jakie będę jej konsekwencje. I znów – jedni docenili te słowa, inni uważali, że próbuje ratować swój wizerunek, świadomy,
że jego czas dobiega końca.

Aleksiej Nawalny zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach w kolonii karnej w lutym 2024 r. Według dziennikarzy śledczych objawy, jakie miał tuż przed śmiercią, wskazują na otrucie.

Premiera spektaklu odbyła się: 26 września 2025 r. podczas festiwalu JESTEŚMY PRZECIW. PYTANIA O INNĄ ROSJĘ organizowanego przez Fundację „Kultura nie boli” we współpracy z Centrum Dialogu im. J. Mieroszewskiego.