20 sierpnia 2026 roku przed gmachem PAST-y przy ul. Zielnej 39 w Warszawie odbędą się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę zdobycia tego strategicznego dla Powstania Warszawskiego budynku przez żołnierzy Armii Krajowej.

Organizatorami obchodów są Ogólnokrajowe Środowisko Żołnierzy Batalionu „Kiliński” oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej.

Uroczystości będą okazją nie tylko do oddania hołdu żołnierzom Batalionu „Kiliński” i wszystkim Powstańcom Warszawskim, ale także do spotkania ze świadkami historii – Powstańcami Warszawskimi,
PAST-a – miejsce jednego z największych sukcesów Powstania Warszawskiego.

Gmach przy ul. Zielnej 39, należący przed wojną do Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej (PAST), był jednym z najważniejszych obiektów strategicznych okupowanej Warszawy. W budynku znajdowała się nowoczesna centrala telefoniczna oraz ważne połączenia łączności, w tym bezpośrednia linia Warszawa–Berlin. Z tego powodu obiekt miał ogromne znaczenie dla niemieckiego systemu dowodzenia i łączności.
Walki o PAST-ę rozpoczęły się już na początku Powstania. Ostateczny szturm przeprowadzono 20 sierpnia 1944 roku. Wzięli w nim udział żołnierze Batalionu „Kiliński” pod dowództwem rotmistrza Henryka Leliwy-Roycewicza, wspierani przez grupy saperskie i minerskie oraz inne oddziały Armii Krajowej. Aby zmusić niemiecką załogę do opuszczenia budynku, powstańcy wykorzystali m.in. strażacką motopompę i mieszankę paliw, podpalając gmach.
Zdobycie PAST-y było jednym z największych sukcesów militarnych Powstania Warszawskiego. Budynek, będący jednym z najwyższych w ówczesnej Warszawie, pozostał w rękach polskich do końca powstania. Na jego szczycie zawisła biało-czerwona flaga, stając się dla walczącej Warszawy symbolem zwycięstwa, nadziei i niezłomności.

Pamiętamy 1944 – Kobiety Powstania
Ważnym elementem tegorocznych obchodów będzie otwarcie wystawy „Pamiętamy 1944 – Ocalić od Zapomnienia”, poświęconej sylwetkom osób, które walczyły o godność i wolność Ojczyzny.
Szczególne miejsce na wystawie zajmą Kobiety Powstania Warszawskiego – sanitariuszki, łączniczki, uczestniczki konspiracji, pracownice powstańczych szpitali i osoby, które każdego dnia wspierały walczących. Wystawa ma przypominać, że historia Powstania Warszawskiego to nie tylko wydarzenia militarne, ale przede wszystkim historie konkretnych ludzi, ich odwagi, poświęcenia i odpowiedzialności za drugiego człowieka.