DEBATA W MUZEUM – Cenzura w PRL

🎙️ Cenzura w PRL oficjalnie nie istniała – choć urząd przy ulicy Mysiej 5 codziennie decydował o tym, co przeczytają, usłyszą
i zobaczą miliony Polaków. Zapraszamy na debatę „Cenzura w PRL” towarzyszącą wystawie „Za czym kolejka ta stoi? PRL
w muzycznym zwierciadle”.

📅 Środa, 16 września 2026, godz. 18:00
📍 Muzeum Historii Polski | Cytadela Warszawska, ul. Gwardii 1 | Sala konferencyjna 1 A-B [poziom 0]
🎟️ WSTĘP WOLNY! Bezpłatne wejściówki do pobrania online od 31 sierpnia >> link lub w kasie Muzeum

Cenzura była jednym z fundamentów systemu politycznego Polski Ludowej. Obejmowała prasę, literaturę, radio i telewizję,
ale także film, teatr i muzykę. Decydowała o tym, jakie informacje docierały do odbiorców, o czym wolno było mówić publicznie,
a które tematy, nazwiska i wydarzenia miały zniknąć z przestrzeni publicznej – czasem na całe dekady.

Podczas debaty przyjrzymy się historii i mechanizmom działania cenzury: od pierwszych miesięcy instalowania władzy komunistycznej w Polsce aż po transformację lat 1989–1990. Jak wyglądała praca cenzorów i jak ich decyzje odciskały się na losach twórców, dziennikarzy i odbiorców kultury? Jakimi sposobami próbowano omijać zakazy? Jaką rolę odgrywały emigracja polityczna i niezależny obieg informacji? I wreszcie – czym polski system kontroli słowa różnił się od rozwiązań znanych z innych państw bloku wschodniego?

Przy jednym stole zasiądą badacze, którzy poświęcili tym pytaniom lata pracy naukowej:

🔹 prof. Eryk Krasucki (Uniwersytet Szczeciński)
Pracownik Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego, badacz najnowszej historii Polski, w tym dziejów Pomorza Zachodniego. Autor prac biograficznych „Międzynarodowy komunista. Jerzy Borejsza – biografia polityczna” oraz „«A jednak coraz silniej wierzę». Życie i los Witolda Kolskiego (1902–1943)”, a także licznych artykułów naukowych publikowanych m.in. na łamach „Przeglądu Zachodniopomorskiego” i „Biuletynu IPN”.

🔹 dr Anna Wiśniewska-Grabarczyk (Uniwersytet Łódzki)
Pracowniczka Zakładu Literatury Polskiej XX i XXI wieku Uniwersytetu Łódzkiego, badaczka cenzury w Polsce Ludowej oraz krytyczka literacka. Autorka pracy „«Czytelnik» ocenzurowany. Literatura w kryptotekstach – recenzjach cenzorskich okresu stalinizmu” oraz wielu artykułów naukowych poświęconych cenzurze w PRL. Publikowała m.in. na łamach „The Polish Review”, „Zeszytów Literackich” i „Dziejów Najnowszych”.

🔹 prof. Błażej Brzostek (Uniwersytet Warszawski)
Pracownik Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizuje się w społecznej historii Polski XX wieku, zwłaszcza okresu Polski Ludowej. Autor prac takich jak „Za progiem. Codzienność w przestrzeni publicznej Warszawy lat 1955–1970″, „Wstecz. Historia Warszawy do początku” oraz „Życie codzienne kobiet w PRL”. Publikował m.in. na łamach „Przeglądu Historycznego”.

🔹 Moderacja: dr Michał Przeperski (Muzeum Historii Polski)
Doktor historii, pracownik Instytutu Historii PAN oraz rzecznik prasowy Muzeum Historii Polski. Specjalizuje się w dziejach Europy Środkowej w XX wieku, zwłaszcza w procesach transformacji politycznej i społecznej. Autor m.in. książek „Gorące lata trzydzieste. Wydarzenia, które wstrząsnęły Rzeczpospolitą”, „Nieznośny ciężar braterstwa. Konflikty polsko-czeskie w XX wieku” i „Mieczysław F. Rakowski. Biografia polityczna”. Laureat nagrody „Nowych Książek” dla najlepszej książki, Nagrody Naukowej tygodnika „Polityka”, Nagrody Specjalnej Fundacji Identitas oraz Nagrody KLIO.

♦ Debata jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle”:

Liczba miejsc ograniczona – wejściówki warto pobrać wcześniej!